Hàn Ngọc Vũ

Người đứng mũi chịu sào con thuyền VIB – Ngân hàng Quốc tế gồm hơn 4.000 nhân viên đang phục vụ hơn 1 triệu khách hàng Việt Nam, ông Hàn Ngọc Vũ, có một xuất thân khá lạ: ông là hậu duệ của Tiến sĩ nổi tiếng Hàn Thuyên. Thế nên từ con người ông Vũ, dù kín đáo và chừng mực, vẫn bộc lộ vẻ riêng của một nhân vật có gốc gác đầy học vấn.

1.Chuyện xưa chép rằng, Tiến sĩ Nguyễn Thuyên làm quan dưới triều Trần, lên tới Thượng thư Bộ Hình. Mùa thu năm Nhâm Ngọ 1282, khi quân Nguyên đang ráo riết chuẩn bị xâm lược nước ta lần thứ 2, bấy giờ có cá sấu đến sông Lô. Vua Trần Nhân Tông sai ông làm văn ném xuống sông, cá sấu tự nhiên đi mất. Vua xem chuyện này giống như việc Hàn Dũ (nhà Đường – Trung Quốc), nên cho đổi họ là Hàn Thuyên. Do vậy từ ấy mới có dòng họ Hàn của người Việt Nam là thế. Hàn Thuyên còn là người đầu tiên áp dụng luật thơ Đường vào thơ Nôm, nên đời sau gọi đó là thể thơ Hàn luật. Nhà nghiên cứu Dương Quảng Hàm nhận xét, Hàn luật chính là Đường luật ứng dụng vào Việt ngữ, công của Hàn Thuyên rất lớn, vì nhờ có ông mà nền văn chương chữ Nôm được khởi từ đây.
Hôm nay, một hậu duệ trực hệ của danh nhân Hàn Thuyên ngồi trước mặt chúng tôi – ông Hàn Ngọc Vũ, Chủ tịch HĐQT VIB. Ông Vũ không phải là người cao lớn, giọng nói vang vang, cà vạt ghi nhã nhặn, trong suốt buổi nói chuyện gần 2 tiếng, ông Vũ không hề vén tay áo xem giờ, nên chúng tôi không thể biết được thương hiệu của chiếc đồng hồ ông đeo trên tay trái. Nếu chỉ nhìn vẻ bề ngoài sẽ không đánh giá được điều gì nhiều từ ông Vũ cả. Phòng làm việc đơn giản quá đỗi. Một bức tranh hoa sen, một số bức ảnh ông Vũ tự chụp, một chiếc thuyền buồm, một điện thoại cố định, một máy in, một laptop, hai cái bàn và vài cái ghế. Đơn giản là điều khó nhất chăng?
Bức tranh hoa sen mầu sắc quyết liệt, nét vẽ mạnh mẽ nổi bật hẳn lên bề mặt của toan. Phương Việt là người vẽ nhiều về sen, ở nhà Hàn Ngọc Vũ treo 4 bức về sen vẽ ở các thời điểm khác nhau trong ngày: sáng – trưa – chiều – tối. Và nơi làm việc ông treo một bức, đang nở rực rỡ nhất. Ông Vũ sinh tháng 5/1965, mùa sen nở, và cái tính cách của người bạn họa sĩ ấy ông cảm nhận được và yêu thích.
Con thuyền buồm bên cửa sổ phòng làm việc là một trong số rất ít quà tặng mà ông Vũ thích. Nó là một con tầu lớn, thuộc về đại dương chứ không phải của luồng lạch nhỏ; là một chiếc thuyền buồm cổ đang no căng gió chứ không phải một con tầu hiện đại, bởi ngân hàng vốn dĩ là một ngành lâu bền, cổ xưa, có mặt từ khi nhân loại phát minh ra tiền từ nhiều ngàn năm trước.
2.Hàn Ngọc Vũ sinh ra tại Hà Nội, thời trước tuổi đi học ông sống ở Bùi Thị Xuân – phố Huế. Mẹ ông là người rất vì Đảng, theo lời kêu gọi đi hết nơi này đến nơi khác. Bố ông là bộ đội kỹ thuật, không phải lúc nào cũng ở nhà. Thế nên tuổi thơ của ông thường chỉ có một mình, tự sống, tự quan hệ với tất cả các tầng lớp xã hội xung quanh mình, người lớn hơn, người nhỏ hơn, người đạo đức chừng mực có, lưu manh giết người cũng có. Bố mẹ đều làm cơ quan nhà nước, vật chất để con có cái gì hơn người khác thì không, nhưng những thứ thuộc về văn hóa rất đầy đủ như sách vở, cờ vua, cờ tướng… Bố mẹ vắng nhà, một tấm bản đồ thế giới thôi cũng giúp ông và các bạn chơi với nhau được nhiều tháng trời không chán: đoán xem nước nào nằm ở đâu, cờ có những mầu gì, tên thủ đô từng nước. Ông Vũ có sở thích chơi tem từ nhỏ, chúng như những ô cửa sổ nhỏ đầy lạ lẫm giúp ông nhìn ra rất nhiều vùng đất xa xôi trên thế giới. Nhìn vào mỗi con tem, cậu bé ấy biết thêm được nhiều điều về văn hóa, kiến trúc, danh nhân, tại sao nước này in thì đẹp, nước kia in thì xấu, rồi chất lượng giấy cũng khác nhau nữa. Những xứ sở văn minh đã lọt vào đôi mắt trong veo của cậu bé ấy.
Đầu những năm 1990, khi đang làm việc cho một công ty chuyên về dịch vụ cho các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam thì ông Vũ nhận được lời mời sang ngân hàng làm. Ông Vũ chẳng biết gì về lĩnh vực này, nhưng người ta động viên, tao nghĩ là mày làm được. Từ khi gia nhập nghề ngân hàng, ông bắt đầu học, học và học. Đến nay, ông Vũ đã có gần 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực hoạt động kinh doanh, trong đó có hơn 20 năm trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, với nhiều năm làm việc tại các ngân hàng hàng đầu trên thế giới. Ông lấy được học vị Thạc sỹ Quản trị Kinh doanh của trường Solvay Bussiness School – Vương quốc Bỉ, bằng đại học của trường Metropolitan Business College – Australia và của Học viện Quan hệ Quốc tế – Việt Nam. Ông cũng liên tục tham gia các khóa học chuyên ngành như các Khóa Đào tạo Lãnh đạo của Harvard Business School và của Citigroup, các Khóa Đào tạo Quản lý Rủi ro, Nghiệp vụ Ngân hàng Thương mại, Phân tích Tài chính, Tài trợ Dự án, Tài trợ Thương mại… của Citigroup và của Credit Lyonnais.
Ông Vũ đã đảm nhiệm nhiều vị trí công tác trọng yếu trong hệ thống các ngân hàng thương mại trong nước và quốc tế, như Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp toàn quốc kiêm Giám đốc Chi nhánh Hà nội của ngân hàng Citigroup Việt nam, Giám đốc Kinh doanh toàn quốc kiêm Giám đốc Chi nhánh TP.HCM của ngân hàng Credit Lyonnais Việt Nam, Giám đốc Chi nhánh ngân hàng Calyon tại Hà Nội. Ông đảm nhiệm chức vụ TGĐ VIB từ cuối năm 2006 và từ 2008, ông được Đại hội đồng Cổ đông VIB bầu làm Chủ tịch HĐQT. Khi về với VIB, ông tuyên bố một câu ngắn gọn với báo chí: “Với kinh nghiệm nhiều năm học hỏi từ các ngân hàng nước ngoài, tôi tin rằng mình đã có được một môi trường thuận lợi để gửi gắm tâm huyết”.

3.Khi VIB ra đời, đây là ngân hàng thứ 37 nằm trong xu thế thành lập các ngân hàng thương mại cổ phần ngoài quốc doanh, nhằm xây dựng một nền tài chính cổ phần lành mạnh, từng bước góp phần đưa nền kinh tế Việt Nam bước ra khỏi giai đoạn cải tổ. Ông Vũ không may mắn là người có mặt ở VIB từ những ngày đầu tiên cách đây 15 năm, nhưng ông biết về thời điểm ấy thông qua những gì đã được viết lại và thông qua những thành viên sáng lập. Để nhận được giấy phép, các cổ đông sáng lập khi trao đổi với các vị lãnh đạo đất nước đã nhấn mạnh rằng, ngân hàng là quan trọng, ngân hàng là cái cần phải có, để có thể làm cho nền dịch vụ của đất nước được phát triển, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có thể phát triển theo. Mục tiêu của các cổ đông sáng lập thời điểm ấy là muốn ngân hàng đi theo theo hướng quốc tế, chuẩn hóa chất lượng dịch vụ theo mặt bằng chung thế giới, ngay từ tên gọi của nó – Ngân hàng Quốc tế Việt Nam, và cho đến giờ hướng đi cũng không thay đổi.
Ông Vũ cho rằng, mỗi đất nước và ở mỗi mức độ phát triển của nền kinh tế đều có đặc thù riêng, không thể áp dụng tất cả những đặc thù của các nước khác một cách ngay lập tức vào Việt Nam được. Trong những năm qua, VIB làm việc nhiều với các cơ quan nhà nước, đặc biệt là Ngân hàng nhà nước, và nhận thấy bản thân các cơ quan nhà nước cũng đã thay đổi rất nhiều cả về khoa học quản lý lẫn nhân sự… Tại một số diễn đàn, ông luôn bày tỏ mong muốn các quy định của luật pháp cần đi theo hướng tôn trọng quy luật của thị trường, nhưng cũng rất chia sẻ quan điểm rằng phải tính đến các yếu tố đặc thù từng giai đoạn. Hiện giờ VIB rất ủng hộ quan điểm của Thống đốc về việc phải có những biện pháp hành chính ở từng giai đoạn nhất định mới giữ cho thị trường được bình ổn. Việc còn lại chính là các doanh nghiệp, ngân hàng cũng phải nỗ lực, tự mình phải học, tìm kiếm cách hành xử tốt nhất để đóng góp chung cho thị trường một điều gì đó.
Trong hoạt động của doanh nghiệp nói chung và của ngành ngân hàng nói riêng, 15 năm chưa phải là thời gian dài, nhất là khi định chế tài chính ảnh hưởng rất nhiều bởi môi trường kinh tế. Nhưng ông Vũ vẫn cho rằng đó là khoảng thời gian thực sự đáng tự hào, đã vượt qua được ranh giới giữa sống hay không sống và ổn định được. VIB được thành lập ngày 18/9/1996 khi quy mô vốn chỉ có 50 tỷ đồng và 23 cán bộ nhân viên chưa có nhiều trải nghiệm với một trong những lĩnh vực nhạy cảm và khắc nghiệt bậc nhất của nền kinh tế, và chỉ một năm sau thì cuộc khủng hoảng tài chính châu Á bùng nổ, như một cuộc thử lửa giữa tồn tại hay không tồn tại. 15 năm cũng là khoảng thời gian đủ để hình thành nên một lớp nhân sự chủ chốt từ những ADN đầu tiên, có sự đồng nhất, gắn bó và thể hiện được “mã thông tin di truyền” riêng của văn hóa doanh nghiệp. VIB luôn mong muốn đi theo hướng văn minh, minh bạch, sòng phẳng, từ thuế đến kiểm toán, trọng về phát triển hệ thống hơn là chỉ phát triển mối quan hệ, gọi là đơn thuần là “dùng mối quan hệ này nọ để phát triển”. Đội ngũ lãnh đạo của VIB từ HĐQT, ban điều hành cho đến cán bộ, nếu nói về tuổi đời so với các ngân hàng khác là trẻ, cũng thể hiện một nét văn hóa riêng. Từ một bộ máy mà hầu như không ai nói tiếng nước ngoài, tới việc đón nhận những người ở ngân hàng lớn hơn gia nhập đội hình, mời người ở nước ngoài về… và bây giờ có 30 người nước ngoài đang làm việc ngay tại bộ máy điều hành của VIB, đã thể hiện cái gọi là quốc tế hóa lực lượng nhân sự. Và chưa bao giờ có một ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam lại thực hiện được một chiến lược bài bản, từ huy động nguồn lực tới sử dụng hãng tư vấn thuộc đẳng cấp cao nhất trên thế giới (Tập đoàn Tư vấn Boston Consulting Group), cho đến việc số lượng các dự án chiến lược được triển khai đụng chạm đến tất cả các lĩnh vực trọng yếu… như VIB.
Đúng lúc khó khăn nhất, thị trường khủng hoảng nhất thì VIB gặp CBA (ngân hàng số 1 của Australia – Commonwealth Bank of Australia) như “một mối lương duyên”, đi cùng nhau, trở thành cổ đông chiến lược từ năm 2008 và bắt đầu rót tiền vào từ năm 2010. Động thái này đã góp phần giúp VIB nhanh chóng gia nhập “CLB ngân hàng nghìn tỷ” một cách ngoạn mục, với tổng tài sản đạt trên 100 nghìn tỷ đồng (tương đương trên 5 tỷ USD), phục vụ trên 1 triệu khách hàng tại 150 chi nhánh và phòng giao dịch trong cả nước. Và đến 2011, cũng vẫn là lúc kinh tế khó khăn thì CBA tiếp tục nâng thêm từ 15 lên 20% vốn.
Ông Vũ cho rằng, ở Việt Nam các doanh nghiệp vừa và nhỏ đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra công ăn việc làm của cả quốc gia, nên việc hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ vừa tạo ra sự năng động trên thị trường, vừa tạo ra số lượng công ăn việc làm nhiều nhất, cũng là nơi đem lại tính hiệu quả không nhỏ của nền kinh tế. VIB tập trung vào doanh nghiệp vừa và nhỏ rất nhiều, cả về tín dụng lẫn dịch vụ. Và bây giờ, VIB tăng cường, bổ sung, nhấn mạnh hơn nữa dịch vụ đối với người dân, và là lý do tại sao mới chọn câu khẩu hiệu “Dịch vụ từ trái tim”. Lúc này VIB trọng về tiếng nói, nụ cười với khách hàng hơn bao giờ hết, chứ các cổ đông không còn phải nhắc đi nhắc lại nhiều lần với ban điều hành: “Các ông phải kiếm tiền, kiếm tiền và kiếm tiền…” Khối ngân hàng thương mại cổ phần ngay từ khi ra đời đã là doanh nghiệp tư nhân, đều hướng đến giá trị cuối cùng cổ đông người ta mong muốn là tăng trưởng lợi nhuận và quan trọng hơn là phát triển bền vững.
4.Ông có thể trao đổi về vị thế của các chủ ngân hàng? Nhìn danh mục các tỷ phú trên thế giới, những người là chủ ngân hàng không nhiều, mà đa phần họ đến từ các ngành nghề khác. Tuy nhiên, cái ấn tượng về giới tài chính chiếm hữu nhiều tài sản trong xã hội tôi nghĩ cái đấy có lý chứ không phải không. Nhìn từ đặc thù, tài chính là ngành nghề tương đối phức tạp về mặt nghiệp vụ, quản lý tương đối khó, mà không dễ gì bất kì ai cũng có thể bước vào và trở thành nhà quản lý trong địa hạt của nó. Khi nắm được chuyên môn nghiệp vụ và đặc thù trong giới ấy rồi, người ta sẽ có những đặc quyền nhất định. Bạn có thể đọc được ở đâu đó rằng, các ngân hàng thì lỗ nhưng vẫn trả tiền rất nhiều cho các CEO của ngân hàng. Vậy cổ đông, hoặc HĐQT có dại dột gì không khi ngân hàng có thể không kiếm lời nhưng người ta vẫn phải phê duyệt những khoản chi lớn cho một con người như vậy? Nó thể hiện là không dễ thay thế vị trí của những người quản lý ấy, và hậu quả của việc không trả cao cho họ và đẩy họ ra khỏi hệ thống, thuê người khác vào được cổ đông nhìn nhận là còn rủi ro hơn là giữ cho họ vị trí đang có. Điểm đặc thù nữa là mọi ngành nghề khi phát triển đều cần đến cái gọi là “bôi trơn cho tất cả các hệ thống”, đó chính là ngân hàng. Ai hoạt động kinh doanh thì cũng đều cần đến tài chính, cần đến tiền, mà hệ thống sinh ra để làm việc ấy chính là ngân hàng. Trong mọi biến động, ngành công nghiệp xe hơi có thể đi xuống, ngành công nghiệp tầu thủy có thể đi lên nhưng ngành tài chính lúc nào cũng ổn định, bởi ngành nghề nào cũng cần đến nó cả, cuối cùng cũng đều quay ra dùng đến ngành ngân hàng. Tôi nghĩ nó có vị thế riêng, chứ không phải vì làm ngành ngân hàng nên tôi bênh đồng nghiệp.
Hiện nhiều khách hàng khó tiếp cận vốn vay, ở VIB thì sao? Tôi cho rằng sự khó tiếp cận vốn vay cũng đúng thôi, nó phản ánh hiện thực của thị trường. Khi thị trường chao đảo, cổ đông và người điều hành bất kì ngân hàng nào trên thế giới đều rất lo ngại vốn cấp ra mà không lấy lại được, nên người ta có sự thận trọng nhất định trong việc cấp tín dụng, tức là sẽ nâng cao điều kiện cấp tín dụng lên. Bản thân các doang nghiệp cũng nhìn thấy khi lãi suất cao như thế cũng không muốn vay, vì sống được cũng đã rất là khó, còn ngân hàng khi cấp tín dụng ra lại phụ thuộc vào đầu vào nên cũng không thể tự mình quyết định lãi suất cho vay là bao nhiêu cả, nếu cả thị trường lãi suất ở mặt bằng cao thì nước nổi bèo nổi, cũng buộc phải nâng lên. Như thế, bản thân doanh nghiệp cũng cảm thấy khó trong tiếp cận nguồn vốn, vì phải tiếp cận với giá hợp lý cơ, còn tiếp cận với bất kỳ giá nào thì vẫn có thể vay được chứ không phải không vay được. Theo tôi nên nhìn nhận sự việc như thế.
VIB đóng góp gì cho việc lành mạnh hóa thị trường vốn vay khi nền kinh tế đang khủng hoảng? VIB là 1 trong những ngân hàng hưởng ứng quyết liệt chỉ đạo của Thống đốc về lãi suất. Chúng tôi tuân thủ tuyệt đối cả về trần huy động tiền đồng, tiền đô. Bởi khi một doanh nghiệp chạy theo hướng xấu, nó lập tức lôi cả doanh nghiệp khác cũng phải chạy theo, không ai muốn rớt lại đằng sau trong cuộc chạy đua như vậy cả. Mỗi doanh nghiệp tự làm tốt phần việc của mình cũng là tốt cho thị trường nói chung, tạo xu hướng cho thị trường đi theo chiều hướng có lợi.
Về việc phát triển con người? Trong 26 dự án chiến lược của VIB triển khai giai đoạn 2009 – 2013 có 5 dự án liên quan đến lĩnh vực con người, nó thể hiện sự nhìn nhận yếu tố con người quan trọng trong chiến lược phát triển, như một minh chứng.
Trong mỗi ngân hàng, tỉ trọng chi phí cho con người là cao hơn cả, không có chi phí nào so sánh được. VIB đầu tư rất nhiều về tiền lương, môi trường làm việc, ngay cả việc xây dựng tòa trụ sở chính ở địa điểm được gọi là đắt tiền để cho cán bộ nhân viên làm việc. Con người ta đâu chỉ coi trọng về đồng lương đâu, còn môi trường làm việc nữa. VIB phân chia ra các gói cấu thành theo đúng tiêu chí như các ngân hàng hàng đầu trên thế giới để phát triển con người, tức là thu nhập bằng lương, thu nhập bằng thưởng, thưởng trong ngắn hạn – dài hạn, các quyền lợi, phúc lợi theo quy định của Nhà nước đi kèm các quyền lợi không bị bắt buộc bởi Nhà nước, cộng với các gói nằm trong con đường sự nghiệp của cán bộ nhân viên. VIB xây dựng thành một gói tổng hòa để cán bộ công nhân viên cảm thấy hài lòng có thể làm việc và phát triển được.
Trong các dự án của mình, VIB có 1 gói rất quan trọng là mời cổ đông chiến lược trực tiếp xây dựng chương trình đào tạo tổng thể nhân sự theo lộ trình.
Không có gì tốt bằng phát triển trong một môi trường làm việc mà vừa được đào tạo nâng cấp, vừa quan sát đội ngũ lãnh đạo có tài được mời về ngân hàng làm việc – cách tốt nhất để phát triển nhân viên thông qua tấm gương trực tiếp. VIB còn đầu tư rất nhiều cho việc tuyển dụng lực lượng tương đối đắt giá, gồm cả người nước ngoài về làm cho ngân hàng. Đấy là cách hợp lý để phát triển lâu dài và bền vững. VIB là ngân hàng đầu tiên xây dựng giao dịch trực tuyến và ngoại hối tại tất cả các điểm, trái ngọt từ tri thức của các team member thuộc VIB đem lại, những mảng chuyên môn mà tại Việt Nam không kiếm được người như thế. Điều đó có được là do nhân sự.
5. Ông đã làm được điều gì đáng tự hào nhất cho VIB? Ở VIB có một nét văn hóa đặc thù là tập thể đưa ra đường hướng lãnh đạo ở cấp trên cùng. Tính tập thể trong việc bàn thảo và ra những quyết sách ở mức độ rất cao. VIB rất mong muốn xây dựng hình ảnh tập thể lãnh đạo hơn là tạo nên một ngáo ộp nào đấy được đặt ở vị trí tự mình làm hết tất cả mọi thứ. Nói về sự đóng góp cá nhân, tôi bày tỏ theo hướng mình là người hiểu được ý chí của tập thể để chuyển tải một cách phù hợp đến các cấp ở trong ngân hàng. Đấy là sự đóng góp mà tôi cho rằng có mang một chút mầu sắc cá nhân, dù tôi ở trong vai trò TGĐ hay Chủ tịch HĐQT.
Ngay từ năm 2006, tôi vẫn cho rằng mình đã thấu hiểu mong muốn của tập thể cổ đông là gì. Họ vừa là người khởi tạo, vừa là người đóng góp tài chính lớn cho ngân hàng và hẳn nhiên họ rất có vai trò trong ra quyết định tập thể. Việc hiểu mong muốn đường hướng của tập thể cổ đông để đề xuất ra những đường hướng triển khai xuống ban điều hành tôi cho là một điểm nút rất khó. Nhất là với ngân hàng TMCP ở Việt Nam bề dày không có, toàn ngân hàng mới thành lập, vận hành như thế nào đây? Để mong muốn giống nhau tuyệt đối về lợi ích đã là rất khó, chưa kể ban đầu là tập thể cổ đông người Việt, rồi có sự góp mặt của tập thể cổ đông nước ngoài, cổ đông rất lớn như CBA nữa. Mà như CBA trước khi vào với VIB đã có quá trình thương thảo nhiều năm trời, và CBA không phải là nhà đầu tư đầu tiên đến đàm phán. Phải hiểu biết các tập thể ấy, chuyển tải thành ý chí chung để định hướng hoạt động của ngân hàng, tôi cho đấy là đóng góp mang tính cá nhân. Nếu anh không thuyết phục được ai cùng đi với mình thì anh chỉ là đơn giản là một nhà chuyên môn mà thôi.
Cụ thể hơn: lúc trước chỉ đơn giản là câu hỏi VIB có cần cổ đông chiến lược hay không? Đó là cả một câu chuyện gây nhiều tranh luận, mọi người cho rằng cần cổ đông chiến lược để làm gì, mình mất quyền kiểm soát và người ta lại không hiểu gì về thị trường Việt Nam. Thế thì chuyện thuyết phục cần có cổ đông chiến lược nhưng chọn cho đúng là việc thực sự giá trị. Tập thể của VIB không phải là xấu khi không muốn điều ấy, nhưng để hiểu điều ấy cần có thời gian, vì đang có thói quen khác. Từ 2007, chúng tôi đã thương thảo với 5 – 6 ngân hàng hàng đầu thế giới. Khi CBA đến và tiếp xúc, tôi nhìn nhận đây là ngân hàng tốt, nhưng các cổ đông trọng yếu không đồng ý gặp họ, mà đang mải mê nói chuyện với các ngân hàng khác là đối thủ cạnh tranh với CBA. Làm sao để các cổ đông dừng lại, lưu tâm một tí đã là cả một câu chuyện rồi. Nhưng khi đã lưu tâm đến, đều là dân làm kinh doanh cả, nên mọi người rất nhanh chóng hiểu ngay vấn đề. Sau đó là cả một quá trình trao đổi, thuyết phục và có rất nhiều chuyến đi để hai tập thể cổ đông người Việt và nhà đầu tư nước ngoài có thể hiểu nhau, cùng nhìn nhận rằng đang góp sức chung cho một giá trị lớn hơn. Kết quả là hiện nay nhiều ngân hàng khác đâu có cổ đông chiến lược?
Ông quan niệm như thế nào về thành công? 15 năm qua, chúng tôi nhận diện rằng giá trị cốt lõi không phải là việc kiếm tiền trong xã hội mà mang lại thành công cho khách hàng của mình. Tôi có thể nhân danh VIB để nói như vậy. Ở góc độ khác, một người quản lý thành công nghĩa là tạo cho những người bên dưới mình thành công. Nếu gặp một nhà quản lý và anh ta cố gắng lúc nào mình cũng thành công nhất tập thể ấy, giỏi hơn tất cả, bất kì việc gì làm cũng nhanh và thắng hết tất cả mọi người, tôi không nghĩ đó là người thành công. Quan điểm của tôi là khi anh làm cho những người bên dưới mình hạnh phúc, quản lý tốt để cấp dưới thành công, thì không ai là không thừa nhận thành công của anh cả. Nếu cả tập thể thành công thì đương nhiên những người đứng đầu sẽ thành công, tức là sự thành công phải có định hướng từ đầu. Tất nhiên nói thì dễ, nhưng làm khó lắm, cực kỳ khó, bởi lòng tị hiềm, ghen tị, hiếu thắng vốn có ở mọi lúc, mọi nơi.
Phương thức để ông cân bằng cuộc sống? Điều này cực kì quan trọng. Để cân bằng cuộc sống, không biết người khác có phương pháp thế nào, với tôi một người phải quản trị được 5 mặt của bản thân.
Thứ nhất là sức khỏe, không có sức khỏe thì không làm được điều gì cả, bao gồm cả việc anh có biết giữ gìn, rèn luyện hay có ăn chơi quá đáng, có tàn hại vốn quý ấy hay không.
Thứ hai là quản trị được tri thức của bản thân. Không hề tồn tại cái chân lý một người giỏi tuyệt đối, nên cứ hôm sau thấy mình học được gì đó hơn hôm trước 1 chút là tốt rồi, tất nhiên là mình mong muốn tri thức có chất lượng, chứ không phải kiến thức ”tầm thấp”, vô bổ.
Thứ ba là phải quản trị được các mối quan hệ trong gia đình. Không nhất thiết khi nào anh lập được gia đình, có vợ chồng con cái rồi mới nghĩ tới chuyện đó. Phải biết các thành viên mong muốn gì và mình đáp ứng các mong muốn ấy. Không phải nghiễm nhiên con cái yêu quý bố mẹ đâu, phải làm sao cho chúng thực sự gắn bó với mình từ khi nó còn nhỏ, thì mình không thể quản trị được mối quan hệ ngay cả với con.
Tôi chưa bao giờ ân hận về mối quan hệ với con cái của mình, như đứa con đầu rất thích đồ chơi ô tô, thời ấy, không có tháng nào không có thêm một chiếc ô tô mới trong nhà. Khi có hai đứa, không tháng nào, thậm chí nhiều hơn tần suất 1 tháng tôi lại không đưa con đi chơi, mà chơi như trẻ con với chúng. Khi con lớn lên, tôi không có cơ hội chơi với con như thế nữa, lúc ấy phải quản trị việc học hành, thậm chí tài chính của chúng nó tôi cũng phải ”thương thảo hợp lý”, chứ không thể cho bằng mọi giá được.
Thứ tư là quản trị mối quan hệ xã hội, cả trong và ngoài doanh nghiệp.
Cuối cùng là quản trị tài chính cá nhân. Tôi đã thấy bài học về nhiều người có tiền nhưng cuối đời lại chết trong nghèo khổ. Đừng vướng phải sai lầm ấy.
Cuối buổi trò chuyện, ông Vũ kể: ”Hôm trước con gái tôi mời bố đến trường nói chuyện với các bạn về hướng nghiệp. Không hiểu tôi nói thế nào mà lúc sau thấy cả các phụ huynh nữa cũng đứng vòng trong vòng ngoài”. Và ông Vũ vui vẻ cười hiền lành.
Hình như khi đạt tới một tầm mức tri thức nhất định nào đó, con người ta thường trở nên hóm hỉnh.

—
Trong quá trình hoạt động, VIB đã nhiều lần nhận các danh hiệu và giải thưởng, như: Thương hiệu mạnh Việt Nam, Ngân hàng có dịch vụ bán lẻ được hài lòng nhất, Ngân hàng thanh toán quốc tế xuất sắc, Ngân hàng có chất lượng dịch vụ khách hàng tốt nhất, đứng thứ 3 trong tổng số 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam về doanh thu do báo VietnamNet bình chọn…. VIB đang hướng tới mục tiêu trở thành một trong ba Ngân hàng thương mại cổ phần hàng đầu tại Việt Nam vào năm 2013.